Świat oczami tyranów

Historia świata to przede wszystkim historia osób, które w taki czy inny sposób uzyskują możliwość kierowania dziejami całych społeczeństw. Bywają to liderzy, bywają to różnego rodzaju ikony, figury religijne i polityczne. Wśród nich bardzo często znajdują się najróżniejsi tyrani, którzy dzięki różnego rodzaju zjawiskom politycznym i społecznym uzyskali nieograniczoną władzę nad swoimi krajami i sprawowali ją żelazną ręką. Można się obruszać na przywoływanie takich postaci i wsłuchiwanie się w ich słowa, ale w żaden sposób nie zmienia to faktu, że ich działania i ich opinie w potężny sposób kształtują nasz świat, nawet jeśli ich czas już przeminął.

Józef Stalin

„Jeśli chcecie poznać ludzi wokół siebie, dowiedzcie się, co czytają.”
Jeden z najbardziej krwawych i bezwzględnych zbrodniarzy w historii, gruziński dyktator Związku Radzieckiego, Józef Stalin, pod jednym względem był człowiekiem, który zdecydowanie wyprzedzał swoje czasy. Uważał bowiem, że zdecydowanie najważniejszym czynnikiem każdego przedsięwzięcia i każdej organizacji jest zawsze czynnik ludzki, kadry. Zorganizowane przez niego państwo było regularnie wstrząsane potężnymi czystkami, które wywracały wszystkie struktury do góry nogami, ale w takich warunkach zawsze na czele pojawiali się ludzie nastawieni na realizację celu, jak dzisiaj powiedzielibyśmy to językiem korporacyjnym. Efekty tego oczywiście bywały różne, co można zobaczyć na przykład w czasie białej wojny, gdzie brak kompetentnego i doświadczonego dowództwa doprowadził do potężnych strat i kompromitacji na froncie. Z drugiej strony, bezwzględne działanie umożliwiło pomimo gigantycznych strat odniesienie ostatecznego zwycięstwa.

Mao Zedong

„Ludzie i tylko ludzie są zmotywowaną siłą zmieniającą historię świata.”
Jeśli chodzi o liczby bezwzględne, Mao Zedong jest zdecydowanie najkrwawszym tyranem w historii świata. Długie lata represji i zwłaszcza rewolucja kulturalna w Chinach sprawiły, że zginęły dziesiątki milionów osób. O tym terrorze wiemy niewiele, ponieważ był skierowany głównie do wewnątrz kraju, a do tego w czasach, kiedy był najbardziej nasilony, nasz kraj pozostawał pod podobnym, chociaż oczywiście nieporównywalnie mniej krwawym reżimem. Mao Zedong był wręcz dumny ze skali mordów i bez zażenowania porównywał się z Qin Shi Huangiem, cesarzem Chin, który zakopał żywcem setki intelektualistów, którzy krytykowali jego działania. W prezentowanym tutaj cytacie przebija się kwestia, która jest stosunkowo zakamuflowana, ale to ona stanowi istotę mechanizmu działalności dyktatora. Mao Zedong podkreślał bowiem, że to ludzie zmieniają świat, ale robią to tylko wtedy, kiedy mają ku temu motywację. A motywacja może być bardzo brutalna.

Fidel Castro

„Można porównać prześladowania za przekonania religijne, które w gruncie rzeczy były też ideami politycznymi niewolników i ciemiężonych w Rzymie, z systematycznymi i brutalnymi prześladowaniami, których ofiarami w czasach nowożytnych byli nosiciele politycznych idei robotników i chłopów, czyli komuniści.”
Dyktator Kuby, władca (obecnie raczej pośredni) komunistycznego skansenu w Ameryce, może być różnie oceniany, ale na pewno nie można odmówić mu skuteczności w kwestii utrzymywania władzy. Najważniejszy jego cytat dotyczy jednak nie tyle władzy czy komunizmu, a raczej ideologii ogółem. Rewolucja komunistyczna, której był jednym z przywódców, była dziełem niemal religijnym, a komunizm był wręcz wyznaniem religijnym. Jeśli liderowi udaje się doprowadzić do takiego postrzegania idei, nie mają znaczenia żadne fakty czy działania, ponieważ najważniejsza jest wiara, a jej wyznawanie stanowi trzon identyfikacji ludzi. Można nimi sterować niczym członkami kultów religijnych.